Paket kaybı testi neden ayrı bir ölçümdür?
İnternet üzerindeki her veri küçük paketlere bölünerek taşınır. Bu paketlerin bir kısmı yolda kaybolduğunda web sayfaları yine açılır, dosyalar yine iner; çünkü TCP kullanan uygulamalar eksik parçayı yeniden ister. Oyunlar, sesli ve görüntülü görüşmeler ise beklemek yerine bir sonraki pakete geçer. Sonuç; karakterin geri ışınlanması, kelimelerin yutulması ya da görüntünün donmasıdır. Paket kaybı testi, sıradan bir hız testinin gözden kaçırdığı bu sorunu görünür hale getirir.
Ölçüm yöntemi
Test, tarayıcınız ile seçtiğiniz test sunucusu arasında bir WebRTC veri kanalı kurar. Kanal sırasız teslimat ve sıfır yeniden gönderim (maxRetransmits: 0) ile yapılandırılır; kaybolan bir paket asla tekrar gönderilmez. Bu, oyun ve VoIP trafiğinin kullandığı UDP'ye çok yakın bir davranıştır. Bağlantı, sunucunun kendi TURN aktarıcısı üzerinden kurulduğu için kurumsal ağlar ve katı NAT arkasındaki bağlantılar da test edilebilir.
Her pakete bir sıra numarası verilir. Sunucu gelen her paketi anında geri gönderir ve test sonunda aldığı paket numaralarının listesini tarayıcıya iletir. Tarayıcı bu listeyi kendi gönderdikleri ve geri aldıklarıyla karşılaştırır:
- Sunucuya hiç ulaşmayan paketler yükleme (upload) kaybı olarak sayılır.
- Sunucuya ulaşan ama size geri dönmeyen paketler indirme (download) kaybı olarak sayılır.
- Geri dönen ama belirlenen süreden geç gelen paketler geç gelen olarak ayrıca işaretlenir.
- Sırası karışan ve iki kez gelen paketler de ayrı sayaçlarda tutulur.
Test ayarlarını nasıl seçmelisiniz?
Paket boyutu, frekans ve süre ayarları testin neyi taklit edeceğini belirler. Varsayılan ayarlar çoğu kullanıcı için yeterlidir, ancak belirli bir sorunu araştırıyorsanız şu yaklaşımları deneyin:
- Oyun benzetimi: 64–128 bayt, saniyede 60–100 paket, 1–2 dakika.
- Sesli görüşme: 160–200 bayt, saniyede 50 paket, 1 dakika.
- Büyük paket kontrolü: 1000–1200 bayt, saniyede 20–50 paket.
- Uzun süreli izleme: Düşük frekans, 5 dakika.
Büyük paketlerde kayıp artıyor ama küçük paketlerde artmıyorsa, sorun MTU ayarlarında ya da hattın kapasite sınırında olabilir. Kısa testlerde temiz çıkan ama uzun testlerde arada bir kayıp gösteren bağlantılarda ise sorun çoğunlukla aralıklıdır: Wi-Fi paraziti, modemin aşırı ısınması veya akşam saatlerindeki yoğunluk gibi.
Yön bazlı kayıp ne anlatır?
Kaybın hangi yönde yaşandığını bilmek, sorunu kimin çözmesi gerektiğini anlamanın en hızlı yoludur. Ev ağındaki sorunlar, örneğin zayıf Wi-Fi sinyali ya da yükleme kapasitesini dolduran bir bulut yedeklemesi, çoğunlukla yükleme yönünde kayıp üretir. İndirme yönündeki kayıp ise servis sağlayıcının şebekesindeki yoğunluk, hatlı bağlantılarda sinyal kalitesi veya sunucuya giden yoldaki bir düğümden kaynaklanabilir. İki yönde de kayıp görüyorsanız modem ile bilgisayar arasındaki bağlantıyı, ardından modem ile dış hat arasındaki bağlantıyı adım adım kontrol edin.
Jitter, MOS ve bağlantı notu
Paket kaybı tek başına değerlendirilmemelidir. Jitter, ardışık paketlerin gidiş-dönüş süreleri arasındaki farkların ortalamasıdır ve gecikmenin ne kadar düzensiz olduğunu gösterir. Yüksek jitter, uygulamaların tampon kullanmasına yol açar; tamponu aşan paketler fiilen kaybolmuş sayılır. MOS puanı ise gecikme, jitter ve kaybı ITU-T G.107 E-modelinin sadeleştirilmiş bir sürümüyle birleştirerek bir sesli görüşmenin kulağa nasıl geleceğini tahmin eder. 4 ve üzeri iyi, 3,5'in altı ise belirgin kalite düşüşü demektir. A'dan F'ye bağlantı notu ve stabilite yüzdesi tüm bu değerleri tek bir özette toplar.
Geç gelen paketler neden önemlidir?
Gerçek zamanlı uygulamalar her paketi belirli bir süre içinde bekler. Sesli görüşmede birkaç yüz milisaniye geç gelen bir ses parçası artık çalınamaz, oyunda ise sunucu o anki durumu çoktan güncellemiştir. Bu nedenle raporda geç gelen paketler kayıptan ayrı gösterilir: kayıp oranınız sıfır olsa bile geç gelen paket sayısı yüksekse, bağlantınız gerçek kullanımda kayıplı bir hat gibi davranır.
Sorunu adım adım daraltmak
- Testi önce Wi-Fi ile, sonra aynı cihazda kabloyla çalıştırın. Fark büyükse kablosuz ağınıza odaklanın.
- Farklı bir sunucu konumu seçerek tekrar edin. Kayıp yalnızca tek bir sunucuda oluyorsa sorun o güzergâhtadır.
- Aynı testi sabah ve akşam saatlerinde yapın. Yalnızca yoğun saatlerde görülen kayıp, şebeke kapasitesine işaret eder.
- Sonuçları CSV veya JSON olarak indirin ve gerekirse destek talebinize ekleyin.
Hızlı bir genel kontrol için ping testi ana sayfasını kullanabilirsiniz. Belirli bir oyunda takılma yaşıyorsanız CS2 ping testi gibi oyun sayfalarında bölge gecikmelerini de karşılaştırın.