Erişim engeli, bir web sitesine veya çevrimiçi içeriğe belirli bir coğrafi bölgeden veya genel olarak internet üzerinden erişimin hukuki veya idari kararlar neticesinde kısıtlanmasıdır. Bu kararlar genellikle yasalara aykırı içerik barındıran, kamu düzenini bozan, kişilik haklarını ihlal eden veya belirli suç teşkil eden faaliyetleri teşvik eden yayınlara karşı alınır. Engelleme kararları, genellikle ilgili kurumların veya mahkemelerin değerlendirmesi sonucunda ortaya çıkar.

Bir web sitesinin erişim engeliyle karşılaşmasının ardında pek çok farklı neden yatabilir. Bunlar arasında ulusal güvenliği tehdit eden içerikler, çocuk istismarı materyalleri, uyuşturucu veya terör propagandası, kumar ve yasa dışı bahis faaliyetleri gibi ciddi suçlar yer alabilir. Ayrıca, fikri mülkiyet hakları ihlalleri veya kişilik haklarına saldırı teşkil eden yayınlar da erişim engeli kararlarının gerekçesi olabilir. İnternet üzerindeki bu tür içeriklerin denetimi, kullanıcıların güvenliğini ve kamusal düzeni korumak amacıyla hayati öneme sahiptir.

Türkiye'de web sitelerine erişim engeli koyma yetkisi genellikle birkaç ana kurum ve makamdadır. Bu yetki, 5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun" ile belirlenmiştir. Başlıca engelleme kararı verme yetkisine sahip kurumlar:

Bir web sitesine neden erişemediğinizi veya bir sitenin engelli olup olmadığını sorgulamak için resmi kanalları kullanmak en doğru yaklaşımdır. Türkiye'de bu tür sorgulamalar için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) en temel başvuru noktasıdır. BTK'nın web sitesinde, erişim engeli kararları hakkında bilgi alabileceğiniz bölümler bulunabilir.

Sorgulama yaparken, engellenen sitenin URL adresini ve eğer mevcutsa, erişim engeli uyarısında belirtilen karar numarasını veya tarihini kullanmanız faydalı olacaktır. Bu bilgiler, sorgulamanızın daha hızlı ve doğru sonuç vermesini sağlar. Ayrıca, internet bağlantı kalitesinin bazı durumlarda bu tür problemlere yol açtığı düşünülse de, ulaştırma bakanı internet hızı gibi konuların daha çok genel ağ performansı ile ilişkili olduğunu unutmamak gerekir. Erişim engeli sorgulama, bağlantı kalitesinden bağımsız, hukuki bir süreci ifade eder.

BTK'nın yanı sıra, bazı sivil toplum kuruluşları ve hukuk büroları da erişim engeli kararları hakkında bilgilendirme veya hukuki danışmanlık hizmetleri sunabilmektedir. Ancak resmi ve bağlayıcı bilgi için her zaman resmi kurumların kaynaklarına başvurulması önemlidir. Örneğin, voip nasıl çalışır gibi teknolojik konular da internet altyapısını etkileyen faktörler olsa da, erişim engeli doğrudan yasal veya idari kararlar sonucunda gerçekleşir.

Erişim engeli kararları, ilgili web sitesi sahipleri ve kullanıcılar üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bir sitenin engellenmesi, o sitenin ulaşılabilirliğini tamamen ortadan kaldırabilir ve dolayısıyla içeriğin paylaşımını, etkileşimini ve ticari faaliyetlerini durdurabilir. Engelleme kararları, yalnızca siteye erişimi kısıtlamakla kalmaz, aynı zamanda internet özgürlüğü ve bilgiye erişim hakları bağlamında da tartışmalara yol açabilir.

Erişim engeli kararına itiraz etmek isteyen site sahipleri veya ilgili üçüncü şahıslar için yasal yollar mevcuttur. Kararın tebliğinden itibaren belirli bir süre içinde, kararı veren mahkemeye veya idari makama itiraz edilebilir. Bu süreç genellikle hukuki bir danışmanlık gerektirir ve itiraz dilekçesinde engelleme kararının hukuka aykırı olduğu veya gerekçelerinin geçersiz olduğu argümanları sunulur. İtirazın kabul edilmesi halinde erişim engeli kaldırılabilir. İnternet hız testleri gibi araçlar, bağlantı sorunlarını teşhis etmek için kullanılabilirken, vodafone internet hız testi gibi spesifik testler, kişisel bağlantı performansınızı ölçmenize yardımcı olabilir. Ancak bu araçlar, doğrudan erişim engeli kararının kendisini etkilemez.